Võ Thanh Liêm


Vương quốc Cambodia
Tôi không thể không nhìn về vương quốc Cambodia với lòng háo hức pha lẫn bùi ngùi. Những người thế hệ của tôi đủ già để nhớ lại nước láng giềng qua bao thăng trầm của thời Thái tử Norodom Sihanook, Hoàng thân Sirik Matak, tổng thống Lon Nol và nạn ‘cáp yuồn’, Pol Pot diệt chủng, Hun Sen thuộc Việt Nam, Vua Norodom Sihanook trở lại ngai vàng dưới sự ủng hộ và vận động của ngoại trưởng Úc Gareth Evans. 
Hôm nay vương quốc này đã thay đổi không nhận ra và đã lột xác, rũ bỏ những đau buồn và bước lên, dù chập chững nhưng hòa nhập vào trào lưu dân chủ của thế giới hôm nay. Đúng, Cambodia vẫn còn xung khắc xã hội, vẫn còn tham nhũng, vẫn còn bất công. Nhưng đồng thời Cambodia đã có những định chế phân quyền có thể từ đó tiến lên dân chủ hoàn hảo hơn. Tiêu biểu của những định chế phân quyền này là, trước tiên quyền ứng cử và bầu cử ra dân biểu quốc hội. Sự hiện hữu của nhiều đảng phái chính trị nói lên lòng tự tin của dân tộc Cambodia nói chung và thủ tướng Hun Sen nói riêng.
Quốc vương Norodom Sihamoni đã phát huy được uy tín cá nhân mà dần dà có thể sánh với vua cha Norodom Sihanook trong vai trò điều tiết những thế lực chính trị khuynh loát xã hội Cambodia hiện nay. Nhà vua là nơi dân oan khiếu kiện. Nhà vua là điểm ban lệnh ân xá cho thủ lãnh đối lập Sam Rainsy về nước tranh cử, một cử chỉ với sự đồng ý của thủ tướng Hun Sen, nhưng không mất mặt hai bên. Nhà vua đã gọi 2 bên gặp nhau để can thiệp mối bất hòa về tố cáo gian lận bầu cử của phe đối lập.
Sự gian lận bầu phiếu này có hay không, thiển nghĩ không quan trọng bằng những cuộc biểu tình chống chính phủ xảy ra không bị đàn áp.
Phe đối lập nắm 55 ghế và chính phủ Hun Sen nắm 68 ghế cũng là một khích lệ to lớn cho nền dân chủ phôi thai, mới mẻ.
Chúng ta không nên quên rằng Cambodia có 2 triệu Việt kiều trong 10 triệu dân. Đảng đối lập của Sam Rainsy chống lại quan hệ mật thiết với người Việt và nước Việt. Hai triệu Việt kiều này ở vào tình trạng đó phải dồn phiếu cho Hun Sen.
Thủ tướng Hunsen bái lạy vua Sihanook
Nếu gian lận bầu phiếu có thật thì điều đó nói lên một điều là có con đường ngay thẳng mà luật pháp công nhận nên kẻ gian mới phải lén lút. Với thời gian và thời cơ, nạn gian lận này sẽ được giải quyết. Riêng Thủ Tướng Hun Sen, tôi công nhận rằng ông là người của thời cuộc và rất thông minh, quyền biến. Thủ tướng Hun Sen đã đi cùng đường với cộng sản Việt Nam trong một thời gian dài. Hôm nay ông Hun Sen chọn con đường chống lại cộng sản Việt Nam và ngã về Trung Quốc trong hồ sơ biển Đông. Không ai có thể trách ông Hun Sen khi Việt Nam cũng đã cam tâm làm đầy tớ cho nước lớn. Đối với một nước nhỏ như Cambodia, đó là lựa chọn tối ưu không tránh được.
Cử chỉ và cung cách nhúng nhường của Thủ Tướng Hun Sen trước nhà vua trẻ tuổi Norodom Sihamoni càng làm nổi bật khả năng chính trị và cáo già trong giao tiếp trong và ngoài của một người từng trải. ‘Nhất nhân chi hạ vạn nhân chi thượng’. Ông Hun Sen khôn ngoan lợi dụng danh nghĩa nhà vua để hợp thức hoá kết quả bẩu cử bằng sự bổ nhiệm của nhà Vua và sự tham dự của đại sứ Mỹ William E. Todd trong lễ khai mạc Quốc hội 23 tháng 9/ 2013 vừa qua. Đảng đối lập tẩy chay cũng không cản trở được sự chiến thắng của Hun Sen. Thủ Tướng Hun Sen cuối rạp trước vua nước ông. Không ai cười ông trong nghĩa cử này. Nhưng khi lãnh tụ một quốc gia cuối rạp trước lãnh tụ nước khác hoặc nói rõ hơn là  ‘nước lạ, người lạ’ mới là điều xấu hổ.
Các luồng vào của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Cambodia đã đóng góp cho tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ vào năm 2012-2013. Phát triển vẫn được ghi nhận trong lãnh vực nông nghiệp, xây dựng, và du lịch. Tổng sản phẩm quốc nội
Vua Norodom Sihamoni của Cambodia
(GDP) của Cambodia tăng 7,2% vào năm 2012, thúc đẩy bởi tiêu thụ mạnh mẽ và đầu tư. Tiêu thụ mở rộng khoảng 9.5% và đóng góp lớn nhất để tăng trưởng GDP từ phía nhu cầu. Theo tài liệu Liên Hợp Quốc thì chỉ số phát triển con người (Human development index) của Cambodia hiện đứng hạng 138.
Cùng thể chế chính trị cởi mở với Cambodia trong khu vực chúng ta có Australia hạng 2, Japan hạng 11, Malaysia hạng 61 và Thailand hạng 73 trên tổng số 187 nước trên thế giới. Nếu so sánh với những quốc gia có cùng chế độ chính trị với Cambodia trong khu vực, tức là quân chủ lập hiến thì Cambodia đứng hạng thấp, nhưng chúng ta nên nhớ rằng Cambodia vừa thoát ra khỏi một quá khứ kinh hoàng đẫm máu vì họ đã thí nghiệm thất bại cộng sản chủ nghĩa đầy rủi ro.
Cambodia đã phối hợp thành công một tiếp nối liên tục của lịch sử ngàn năm và nhu cầu dân chủ để thăng tiến đất nước. Di sản độc tài, di sản tham nhũng, di sản bất công là một phần của di sản lịch sử Cambodia. Người dân Cambodia đang tranh đấu cam go để thay đổi và thích nghi chung sống với những di sản này. Dù với nhiều chướng ngại vật khó vượt qua, Cambodia, Thái Lan và Myanmar đang là ba quốc gia tân hưng cạnh tranh kịch liệt với nước Việt Nam cằn cỗi trên mọi lãnh vực. Họ đã tiến bộ hơn Việt Nam rất nhiều. Người Việt Nam hôm nay phải ngước nhìn về hướng Cambodia với ánh mắt thán phục và khát khao.

Võ Thanh Liêm 

Không có nhận xét nào: