Nguyễn Văn Huy

Đoàn Văn Vươn: Vụ án Quân đội bị Công an trừng trị
Sau khi đã bị chính quyền cướp hết đất, cướp hết nhà, ôngĐoàn Văn Vươn còn bị đi tù
Sau bốn ngày xét xử vụ án "giết người" và "chống người thi hành công vụ", ngày 5-4-2013 Tòa án Nhân dân Hải Phòng tuyên phạt gia đình ông Đoàn Văn Vươn những bản án như sau:  Về tội giết người: các ông Đoàn Văn Vươn (50 tuổi) và Đoàn Văn Quý (47 tuổi) 5 năm tù, Đoàn Văn Sịnh (56 tuổi) 3,5 năm tù và Đoàn Văn Vệ (39 tuổi 2 năm tù) ; tổng cộng 16,5 năm tù.

Về tội chống người thi hành công vụ : các bà Phạm Thị Báu (tức Hiền, 31 tuổi, vợ ông Đoàn Văn Quý) 18 tháng tù cho hưởng án treo, thử thách 36 tháng và bà Nguyễn Thị Thương (43 tuổi, vợ ông Đoàn Văn Vươn) bị 15 tháng tù cho hưởng án treo, thử thách 30 tháng ; tổng cộng 33 tháng tù treo và 66 tháng thử thách.
Trước những bản án nghiêm khắc này, gia đình ông Đoàn Văn Vươn tuyên bố sẽ kháng cáo và nội vụ sẽ không ngừng ở đây.
 
Thấy gì qua vụ án và hậu quả của nó sẽ ra sao?
Bản chất của vụ án
Theo dõi và đọc kỹ những phóng sự của báo chí trong nước liên quan đến vụ án, rõ ràng đây là một vụ án khiên cưỡng, có sự đồng lõa của những cơ quan chính quyền địa phương, nhằm chiếm đoạt công lao và tài sản của gia đình một cựu quân nhân.
Là cựu quân nhân và kỹ sư nông nghiệp, năm 1993 ông Đoàn Văn Vuơn được ủy ban nhân dân huyện Tiên Lãng giao 21 ha đất bãi tại khu vực nam Cống Rộc, xã Vinh Quang, để quai đê lấn biển nuôi trồng thủy sản (tôm cá) trong thời hạn 14 năm. Năm 1997, ông được huyện Tiên Lãng giao bổ sung 19,3 ha phần diện tích lấn biển ngoài diện tích được giao trong thời hạn 14 năm. Tổng cộng ông Vươn được sử dụng 40,3 ha đất để nuôi trồng thủy sản. Trong quá trình sử dụng, ông Vươn đã xây được một con đê cao tạo thành bờ bao cho một vùng đầm rộng lớn với hàng ngàn cây sú, vẹt mọc lên tạo thành cánh rừng chắn sóng và một số đoạn đê để bảo vệ đầm thủy sản của mình, trong đó có một vài đoạn đê công vụ tặng không cho huyện.
Mọi việc tiến hành một cách tốt đẹp. Sau nhiều năm đầu tư tiền bạc và sức người, gia đình ông Đoàn Văn Vươn bắt đầu gặt hái hoa lợi do việc trồng thủy sản mang lại. Nguồn lợi của gia đình ông Vươn đã gây sự thèm thuồng của các cấp lãnh đạo địa phương và khiến họ tìm cách chiếm đoạt. Năm 2009, viện cớ là thời điểm giao đất đã hết hạn, huyện Tiên Lãng đã làm thủ tục thu hồi toàn bộ 40,3 ha mà ông Đoàn Văn Vươn đang khai thác. Dĩ nhiên, ông Vươn làm đơn khiếu nại việc thu hồi đất lên huyện, sau đó khởi kiện lên tòa án huyện.
Ngày 27-1-2010, Tòa án huyện Tiên Lãng bác đơn khởi kiện của ông Vươn và giữ nguyên quyết định thu hồi. Không đồng ý, ông Đoàn Văn Vươn kháng cáo lên Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng. Sau khi thụ lý hồ sơ, Tòa án tỉnh lập một "Biên bản thỏa thuận" : nếu ông rút đơn thì ủy ban nhân dân huyện Tiên Lãng sẽ tiếp tục cho thuê đất. Ngày 19-4-2010, ông Vươn rút toàn bộ yêu cầu kháng cáo. Ba ngày sau, không hiểu vì lý do gì, Tòa án tỉnh Hải Phòng trở mặt và đình chỉ việc xét xử phúc thẩm vụ án hành chính này. Liền tức thì huyện Tiên Lãng hối thúc ông Vươn trả lại diện tích đất đã hết thời hạn sử dụng trong khi ông Vươn yêu cầu huyện cho ông thuê tiếp tục đất để nuôi trồng thủy sản. Sự giằng co này kéo dài trong suốt hai năm, gia đình ông Vươn sống trong lo âu và căng thẳng vì chính quyền địa phương có thể chiếm đoạt công lao khó nhọc của gia đình bỏ ra trong gần 20 năm qua bất cứ lúc nào.
Sáng ngày 5-1-2012, chính quyền huyện Tiên Lãng (thực ra là công an Hải Phòng) huy động một lực lượng đông đảo hơn 100 người bao gồm cả công an và bộ đội đến cưỡng chế đầm nuôi cá của ông Đoàn Văn Vươn, lúc đó đang vắng mặt vì bận lên Viện Kiểm sát nhân dân Hải Phòng kháng cáo. Không chấp nhận bị cướp của một cách dễ dàng, thân nhân của gia đình ông Vươn tổ chức đẩy lui lực lượng cưỡng bằng cách ung khói, cho nổ mìn tự chế để áp đảo tinh thần đối phương và bắn súng hoa cải làm 4 công an và 2 bộ đội bị thương nhẹ.
Cái không bình thường trong vụ cưỡng chế này là chính ông Đỗ Hữu Ca, giám đốc sở công an Hải Phòng xuống trực tiếp chỉ huy "cuộc hiệp đồng tác chiến" như tiến công vào kẻ thù, mà ông rất hãnh diện và dự trù sẽ viết thành sách để làm tài liệu học tập. Theo đó, lực lượng công an cơ động dùng thuyền nan để chèo vào đầm, bí mật áp sát nhà ông Vươn mai phục trước; tiếp theo là bộ đội địa phương từ bên ngoài tiến vào đồng loạt tiến công, bắt người, đốt phá nhà ông Đoàn Văn Vươn.
Tin vụ tấn công phá sập nhà ông Đoàn Văn Vươn ngày 5-1-2012 không ngờ đã gây xúc động lớn trong dư luận cả nước. Những người ủng hộ gia đình ông Vươn xuống đường, viết bài, trả lời phỏng vấn tố cáo vụ chiếm đoạt tài sản và phá hoại tài sản công dân của chính quyền huyện Tiên Lãng và công an thành phố Hải Phòng.       
Trước những phản ứng dữ dội này, ngày 7-2-2012, Ban thường vụ thành ủy Hải Phòng đã tổ chức họp báo và ra quyết định kiểm điểm tập thể Ban thường vụ huyện ủy Tiên Lãng: đình chỉ công tác ông Lê Văn Hiền, phó bí thư huyện ủy kiêm chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng, và ông Nguyễn Văn Khanh, phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng và là những người trực tiếp chỉ đạo vụ cưỡng chế thu hồi đất, để kiểm điểm trách nhiệm cá nhân. Ngày 23-2-2012, cả chủ tịch lẫn phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng bị thành ủy Hải Phòng cách chức.
Vụ Đoàn Văn Vươn đã gây tiếng vang lớn đến chính phủ. Ngày 10-2-2012, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã họp với các bộ ngành và cơ quan chức năng địa phương về vụ cưỡng chế đầm và phá nhà ông Đoàn Văn Vươn tại Tiên Lãng và đưa ra những kết luận như sau :
Về việc giao đất cho gia đình ông Đoàn Văn Vươn, quyết định thứ nhất giao 21 ha đất là đúng, nhưng quyết định thứ hai giao thêm 19,3 ha (thời hạn 14 năm) là chưa đúng với quy định Luật đất đai.
Quyết định thu hồi đất của ông Vươn với lý do hết thời hạn sử dụng là trái luật. Luật đất đai quy định 5 trường hợp thu hồi đất, nhưng gia đình ông Vươn không nằm trong 5 trường hợp trên và yêu cầu chính quyền địa phương thi hành các thủ tục cho phép gia đình ông Vươn tiếp tục được sử dụng đất đã giao.
Huyện Tiên Lãng huy động lực lượng quân đội của Ban chỉ huy quân sự huyện tham gia cưỡng chế là không đúng.
Công tác tổ chức thực hiện cưỡng chế cũng có nhiều sai sót, gây thương tổn cho lực lượng tham gia. Việc phá nhà có sự chỉ đạo của một số lãnh đạo địa phương.
Một năm sau, ngày 21-2-2013, chính quyền Hải Phòng đã tiến hành thu hồi các quyết định thu hồi đất, quyết định cuỡng chế trái pháp luật đã ban hành trước đó (Quyết định thu hồi đất số460/QĐ-UBND, Quyết định số 461/QĐ-UBND, Quyết định cưỡng chế số 3307/QĐ-UBND) và thẩm định trị giá căn nhà của ông Vươn. Đi xa hơn, chính quyền Hải Phòng cho tiến hành rà soát lại đất đai bãi bồi ven sông, những vụ cưỡng chế đã xảy ra tại Tiên Lãng những năm trước đó và xem xét lại những quyết định thu hồi đất của cấp huyện có đúng trình tự, thủ tục hay không.
Qua những dữ kiện vừa kể trên, ông Đoàn Văn Vươn rõ ràng là nạn nhân của lòng tham của các cấp chính quyền địa phương. Mặc dù đã được các cấp chính quyền trung ương bênh vực và những cấp lãnh đạo địa phương làm việc sai trái bị cách chức, gia đình ông Vươn vẫn bị truy tố ra tòa về những tội không đúng sự thật như giết người và chống lại người thi hành công vụ. Thêm vào đó, gia đình ông Đoàn Văn Vươn vẫn sống trong cảnh màn trời chiếu đất vì căn nhà bị đốt và phá sập chưa được đền bù. "Vụ án Đoàn Văn Vươn" này đáng lẽ không thể xảy ra và ngược lại những người có tình gây thiệt hại cho gia đình Đoàn Văn Vươn phải bị đưa ra tòa. Thực tế đã diễn ra ngược lại, những nạn nhân bị đem ra xét xử trong khi những thủ phạm - các ông Lê Văn Hiền và Nguyễn Văn Khanh, cựu chủ tịch và phó chủ tịch huyện Tiên Lãng, Phạm Xuân Hoa, cựu trưởng phòng tài nguyên và môi trường huyện, Lê Thanh Liêm, cựu chủ tịch xã Vinh Quang, Phạm Đặng Hoan, cựu bí thư xã Vinh - Quang chỉ bị cách chức và không bị truy tố hình sự về việc lạm dụng chức quyền phá hoại tài sản công dân.
Bất chấp những đề nghị của chính quyền trung ương, vụ án Đoàn Văn Vươn đã vẫn xảy ra. Công an, tòa án và các cấp chính quyền địa phương đã ép cung và truy tố thân nhân gia đình ông Đoàn Văn Vươn ra tòa về những tội mà họ không hề gây ra, để sau đó kết tội với những bản án nặng nề. Không ai trong gia đình ông Đoàn Văn Vươn phạm tội "giết người" vì không có người nào chết. Không ai trong gia đình ông Đoàn Văn Vươn "chống người thi hành công vụ", trong khi ngược lại chính gia đình ông Vươn là nạn nhân của những người thi hành công vụ (hai căn nhà của gia đình ông Vươn bị lực lượng này đốt và đập phá). Về phía những người bị hại (4 công an và 2 bộ đội), không ai yêu cầu bồi thường thiệt hại về tổn thất sức khỏe, vật chất và tinh thần, thêm vào đó bộ chỉ huy quân sự huyện Tiên Lãng cũng rút lại việc đòi bồi thường. Điều này chứng tỏ gia đình ông Vươn là nạn nhân của vụ cưỡng chế và không hề vi phạm pháp luật. Phản ứng của gia đình ông Vươn là phản ứng tự vệ của những người không muốn công lao mồ hôi nước mắt trong suốt gần 20 năm qua bị những người tham lam chiếm đoạt.
Có cái gì không bình thường trong vụ án này. Các cấp chính quyền địa phương để lộ nguyên hình thành cường hào ác bá, bất chấp mệnh lệnh của cấp trên và bất chấp luôn cả quân đội, lạm dụng luật pháp để trấn áp và chiếm đoạt tài sản công dân.
Hậu quả của vụ án Đoàn Văn Vươn
Đối với dư luận bình thường, đây là một vụ án giả tạo nhằm chiếm đoạt tài sản công dân của những cường hào ác bá địa phương. Nếu là một hộ dân bình thường, chắc chắn tài sản của gia đình ông Đoàn Văn Vươn đã bị chiếm đoạt từ lâu và gia đình của ông phải ra Hải Phòng hay Hà Nội để khiếu kiện như hàng chục ngàn gia đình dân oan khác đã và đang làm. Việc thu hồi đất đai của công dân mà không bồi thường xứng đáng là bất hợp pháp, là lạm dụng quyền lực để chiếm đoạt tài sản công dân.
Tội mà tòa án có thể kết tội ông Đoàn Văn Vươn và gia đình là "tàng trữ vũ khí bất hợp pháp" : 1 bình ắc quy, 1 làn nhựa, 4 vỏ đạn, 1 ống nhòm, nhiều đoạn dây điện, 2 bình gaz, 2 kíp nổ, 1 túi nylông thuốc nổ, nhiều bao đá, 1 bình xăng, 3 điện thoại di động, 2 súng bắn đạn hoa cải (shotgun). Súng shotgun, còn gọi súng bắn đạn hoa cải, súng bắn đạn ghém... là loại súng được thiết kế thường dùng để bắn khi tựa vào vai, bắn ra một tập hợp các viên đạn nhỏ như hạt tiêu. Các mảnh của đạn hoa cải sẽ tỏa ra các hướng sau khi ra khỏi nòng súng và sức bắn được chia đều cho từng mảnh đạn đều, do đó sức công phá của từng mảnh đạn rất thấp vì các mảnh đạn sẽ tỏa đi các hướng (thậm chí nếu trúng mục tiêu chúng cũng chẳng xuyên thủng được vì quá yếu) nên ở khoảng cách xa loại đạn này gần như vô dụng.
Có dư luận tố cáo đây là một vụ án vi phạm nhân quyền vì thiếu vắng những thủ tục tố tụng bình thường, những nhân chứng tại tòa không khách quan vì người làm chứng đều là những người tham gia vào lực lượng cưỡng chế, nghĩa là công an và bộ đội địa phương, không có người dân địa phương nào được mời đến làm chứng vào thời điểm xảy ra sự việc. Không những thế, ban chấp pháp sử dụng những thủ thuật lường gạt tiền (30 triệu VND) để được nhẹ tội, ép cung để sau đó gán ghép nạn nhân những tội không hề vi phạm như "giết người" và "chống người thi hành công lệnh".
Một luồng dư luận khác cho đây là một vụ án bất công, chính quyền dồn gia đình một công dân tới mức đường cùng để chờ đợi những phản ứng tuyệt vọng, rồi lấy đó làm bằng chứng buộc tội và chiếm đoạt tài sản. Nhưng ở đây gia đình ông Đoàn Văn Vươn đã là nạn nhân trước khi bị truy tố có những hành vi tự vệ bất hợp pháp.
Trong phiên xử này, nhân dân hy vọng rằng tòa án của Việt Nam, nhà nước công nông Việt Nam, sẽ bảo vệ tốt hơn quyền của nông dân so với tòa án thực dân Pháp hoặc ít nhất là bằng. Đây là phiên xử thể hiện tính công minh của hệ thống tư pháp Việt Nam và là dịp để so sánh với hệ thống tư pháp của chế độ cũ
Có luật gia đối chiếu vụ án này với những vụ án đất đai tương tự thời Pháp thuộc. Trả lời cuộc phỏng vấn của đài BBC ngày 30-3, luật sư Trần Vũ Hải so sánh vụ án ở Cống Rộc, huyện Tiên Lãng của chế độ hiện nay với vụ án Nọc Nạn ở tỉnh Bạc Liêu thời thực dân Pháp. Những nông dân Việt Nam tại Nọc Nạn đã kháng cự hành động đàn áp, cưỡng đoạt ruộng đất do cường hào ác bá địa phương: họ đã giết chết 5 người của chính quyền thực dân Pháp và chủ đất phong kiến ở Nam Kỳ. Tất cả can phạm đều được tha bổng. Ông Hải kết luận: "Trong phiên xử này, nhân dân hy vọng rằng tòa án của Việt Nam, nhà nước công nông Việt Nam, sẽ bảo vệ tốt hơn quyền của nông dân so với tòa án thực dân Pháp hoặc ít nhất là bằng. Đây là phiên xử thể hiện tính công minh của hệ thống tư pháp Việt Nam và là dịp để so sánh với hệ thống tư pháp của chế độ cũ".
Nhưng cho dù có thế nào, đây là một vụ án nghiêm trọng ảnh hưởng đến tương lai của chế độ cộng sản Việt Nam, trong đó một quân nhân lương thiện bị một tập đoàn công an và đảng ủy địa phương chèn ép để chiếm đoạt tài sản. Từ trước đến nay các tập đoàn cường hào ác bá công an và đảng ủy địa phương chỉ chèn ép những người dân bình thường để làm tiền hay chiếm đoạt nhà đất. Lần này, có lẽ vì lòng tham đã vượt qua trí khôn nên họ đã bằng mọi cách chiếm đoạt tài sản của một cựu quân nhân, bất chấp những khuyến cáo của các cấp chính quyền trung ương. Tuy không dám tịch thu đầm nuôi tôm cá của ông Vươn và mặc cho các viên chức cấp huyện bị cách chức hay thuyên chuyển đi nơi khác, chính quyền Hải Phòng vẫn tiếp tục truy tố gia đình ông Đoàn Văn Vươn về những tội danh "giết người" và "chống người thi hành công vụ". Sự thách đố đã quá rõ ràng, đây là một bằng chứng công an uy hiếp quân đội.
Không biết trong quân ngũ ông Đoàn Văn Vươn đảm nhiệm cấp bậc nào, nhưng chắc chắn phải là một người thông minh, có nhiều sáng kiến để vượt qua mọi chướng ngại. Bằng chứng là với những dụng cụ thô sơ (bình gaz, xăng, rơm rạ, hàng rào và bao đá), ông Vươn đã chỉ vẽ cho người thân cách chế tạo vũ khí thô sơ đủ để làm khiếp sợ những kẻ muốn hại gia đình ông. Tốt nghiệp kỹ sư nông nghiệp, ông Vươn chắc chắn là một người tài giỏi, có nhiều sáng kiến để phát triển ngành nông lâm ngư nghiệp. Ông Đoàn Văn Vươn đã một thời được báo chí Hải Phòng vinh phong "anh hùng lấp biển" và đúng như vậy. Chỉ trong vài năm, từ 1993 đến 1995, ông Vươn và vài người thân trong gia đình đã nới rộng khu vực chăn nuôi thủy sản ra ngoài biển bằng những đập chắn nước và hàng ngàn cây sú để giữ đập, với một giá khá đắt : đứa con gái đầu lòng (8 tuổi) đã bị chết đuối khi theo cha mẹ ra đầm xây đập.
Trong thực tế, có lẽ các cấp chính quyền địa phương có phần e sợ ông Vươn nên đã nhờ một đại tá công an Hải Phòng lập một kế hoạch hiệp đồng tác chiến với hơn một trăm công an và bộ đội để đột nhập vào… nhà dân. Gia đình ông Vươn đã chống trả như những nông dân thời trước chống càn quét của thực dân. Cũng may là gia đình ông chưa lập những hầm chông và bẫy sập để chống đột nhập. Ông Đoàn Văn Vươn quả là một quân nhân đúng với danh nghĩa (hiên ngang và bất khuất), rất tiếc là ông sinh nhầm thế hệ nên đang bị những cường hào ác bá địa phương cướp đoạt nguồn sinh sống với sự đồng lõa của công an. Trong phiên tòa ngày 2-4, luật sư bảo vệ đã kiến nghị chuyển vụ án Đoàn Văn Vươn sang Tòa án Quân sự xét xử, nhưng không được chấp thuận. Trong vụ án này, bộ chỉ huy quân sự huyện Tiên Lãng có lẽ biết lo sợ vì đã đi quá trớn nên đã rút lại yêu cầu đòi gia đình ông Vươn bồi thường những người bị thương.
Cái không bình thường trong vụ án này là không một viên chức quân đội đương nhiệm nào lên tiếng bênh vực gia đình ông Đoàn Văn Vươn, một cựu quân nhân, trừ một vài cựu sĩ quan già cả đã về hưu và ông Lê Đức Anh, cựu đại tướng và chủ tịch nước.
Trả lời một cuộc phỏng vấn của báo Lao Đông điện tử ngày 5-4-2013, ông Lê Đức Anh nói sử dụng quân đội vào việc tấn công vào một nhà dân là sai và đây là bài học mà chính quyền cả nước phải rút kinh nghiệm. Ông nghiêm khắc cảnh cáo "thành ủy Hải Phòng và ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng phải có trách nhiệm xử lý, làm sai chỗ nào thì phải nhận sai ở chỗ đó, không được trả lời loanh quanh và không được che giấu sai phạm và sử dụng bộ đội để cưỡng chế với dân là tuyệt đối sai.”
Chắc chắn trong những ngày sắp tới quân đội không để yên cho công an tự tung tự tác trên đời sống của những cựu quân nhân. Nhiệm vụ của người lính là bảo vệ tổ quốc, nhiệm vụ của công an là gìn giữ an ninh. Trong thực tế, do tiếp cận với nhân dân người công an có nhiều cơ hội để làm tiền người dân trong khu vực cai quản, trong khi người lính phải cực nhọc chống trả với bệnh tật và thiếu thốn trên những vùng sâu và vùng xa ở các vùng biên giới hay ngoài khơi. Khi về hưu, lợi tức của người quân nhân chỉ là khoản tiền hưu còm cỏi không đủ ăn, trong khi một công an về hưu nhờ hối lộ sống trong sung túc với nhà cửa cao sang và gia đình êm ấm.
Từ trước đến nay, quân đội thường giữ im lặng trước những bất công trong xã hội vì đó là trách nhiệm của dân sự của những cán bộ đảng ủy địa phương, trong khi trách nhiệm của quân đội cao cả hơn nhiều là bảo vệ tổ quốc chứ không bảo vệ quyền lợi cá nhân. Nhưng lần này, vụ án Đoàn Văn Vươn đã làm giọt nước làm tràn ly. Hy vọng những người trách nhiệm trong quân đội lên tiếng để gia đình ông Đoàn Văn Vươn được trả tự do và được bồi hoàn xứng đáng để trở về cuộc sống bình thường. Danh dự của một quân nhân tại chức hay đã về hưu là bảo vệ đồng đội, các cấp lãnh đạo quân đội không thể tiếp tục im lặng trước những bất công trong xã hội, vì im lặng đồng lõa với lòng tham và tội ác. Tin rằng trong những ngày sắp tới quân đội phải làm một cái gì đó để công an và đảng ủy địa phương không thể tiếp tục hà hiếp cựu quân nhân, những người đã một thời hiến dâng xương máu của mình để bảo vệ hạnh phúc của nhân dân và an ninh của tổ quốc.
ÿ  Nguyễn Văn Huy

Không có nhận xét nào: